“Het klinkt allemaal zo simpel: even een tooltje gebruiken en je werk is zo gepiept. Maar in de praktijk? Dan blijkt er veel meer bij te komen kijken.” zegt Linda Molenwijk, masterstudent Sustainable Business & Innovation aan Wageningen Universiteit. Voor het laatste onderdeel van haar studie liep ze vier maanden onderzoeksstage bij YNNO. Haar missie: ontrafelen wat de opmars van generatieve AI (GenAI) betekent voor ons dagelijks werk. En dat bleek meer dan een scriptie waard.
Een hot topic
GenAI is in razendsnel tempo een vaste plek aan het veroveren op de werkvloer. Van brainstorms tot beleidsstukken, van e-mails tot analyses – slimme AI-tools zijn niet meer weg te denken. Maar wat doet dat eigenlijk met hoe we werken, hoe we samenwerken en hoe we onze werkplek inrichten?
Die vragen vormden de kern van Linda’s onderzoek. “Ik wilde verder kijken dan alleen de techniek. Wat verandert er in het gedrag van mensen? En hoe kan een werkomgeving dat ondersteunen?”
Samen met haar begeleider bij YNNO, Audri Hensels, verschoof haar focus naar een bredere, meer integrale aanpak. “Het onderwerp groeide, maar daardoor werd het ook veel rijker. Ik heb uiteindelijk 17 mensen geïnterviewd, waarvan acht collega’s van YNNO, en ben ook echt meegaan lopen op de werkvloer. Zo kreeg ik een compleet beeld van hoe GenAI leeft in de praktijk.”
Drie nieuwe werkpatronen
Uit haar onderzoek kwamen drie duidelijke gedragspatronen naar voren die ontstaan door het gebruik van GenAI:
- Cognitieve en functionele versterking
Mensen worden productiever, kunnen sneller schakelen én ervaren tegelijkertijd meer mentale rust: “Een co-pilot die alvast een eerste opzet maakt, geeft ruimte in je hoofd en zorgt voor meer overzicht.” - Versterkte samenwerking en kennisdeling
Doordat informatie gemakkelijker te vinden en te delen is, ontstaat er soepeler overleg en slimmere afstemming: “Vergaderingen worden bewuster gepland, omdat je vooraf al veel kunt ophalen via AI.” - Een veranderde werkbeleving
Routinewerk verschuift naar de achtergrond, waardoor meer ruimte komt voor betekenisvollere taken zoals strategie, creatie of persoonlijke interactie. Dat kan het werk leuker maken, maar heeft ook een keerzijde. Sommige mensen halen juíst voldoening uit repeterend werk of ervaren onzekerheid doordat hun rol verandert of verdwijnt. Die keerzijde vraagt óók aandacht.
Maar: gedrag verandert niet vanzelf
Deze gedragsveranderingen ontstaan niet automatisch. Linda identificeerde vijf beïnvloedende factoren, zowel sociaal als technologisch. Denk aan veranderbereidheid, kennis van AI-tools, organisatiecultuur en ondersteuning. “Iedereen denkt: ik doe het er wel even bij. Maar écht dagelijks integreren in je werk is een heel ander verhaal. Vaardigheden blijken daarin cruciaal.”
Juist daarin schuilt volgens haar ook een risico. “Als je die vaardigheden niet ontwikkelt, benut je het potentieel niet. Dan blijft GenAI iets vrijblijvends.” Ook pleit ze voor meer aandacht voor rolmodellen op de werkvloer: mensen die het goede voorbeeld geven, de mogelijkheden laten zien en het taboe doorbreken. “Slim werken is niet lui, het is juíst vooruitstrevend. Dat moeten we normaliseren.”
En de werkplek dan?
De koppeling met de fysieke werkomgeving bleek complexer. “In vier maanden onderzoek kun je daar geen sluitende conclusies over trekken,” zegt Linda nuchter. Wel ziet ze dat GenAI de autonomie van medewerkers vergroot. “Je kunt steeds beter bepalen waar en wanneer je werkt. Maar of dat door AI komt of door bredere technologische ontwikkelingen, dat blijft moeilijk los te trekken.”
Toch liggen er ook hier kansen. Een werkplek die flexibiliteit ondersteunt, hybride werken faciliteert en inspeelt op nieuwe interacties met GenAI, kan bijdragen aan betere werkervaringen. Linda: “Daar ligt nog een mooie onderzoeksopgave voor de toekomst.”
De conclusie? GenAI verandert het werkgedrag, áls we het toelaten
Op haar hoofdvraag ‘hoe beïnvloedt GenAI het werkgedrag van kenniswerkers en hoe kan de fysieke werkomgeving dit ondersteunen?’ geeft Linda een helder antwoord: “GenAI heeft aantoonbare invloed op hoe mensen werken, samenwerken en werk beleven. Maar die impact is afhankelijk van veel meer dan alleen technologie. Het vraagt om skills, cultuur, ondersteuning en een slimme inrichting van de werkplek. Alleen als die drie – het sociale, technische en fysieke – goed op elkaar zijn afgestemd, kun je als organisatie écht de vruchten plukken.”